Dit is een website van Stimular

Kenniscentrum Duurzaam MKB

Duurzaam Ondernemen loont!

Ventilatie uit (of minder) buiten gebruikstijden

Proces Ventilatie
Dit is een (erkende) maatregel uit het Activiteitenbesluit voor branche: Autobranche - garage en handel, Autobranche - wasinrichting, Bouw - bouwbedrijven, Bouw - installatiebedrijven, Bouw - schilders en onderhoud, Bouwmaterialen - beton, Detailhandel - supermarkten, Detailhandel - tankstations, Detailhandel - overig, Grafische industrie, Handel en distributie, Industrie - hout en meubel, Industrie - papier en karton(waren), Industrie - rubber en kunststof, Industrie - verf en drukinkt, Kantoren, Onderwijs, Recreatie - restaurants en cafés, Recreatie - hotels, Voedingsindustrie - brood en banket, Voedingsindustrie - zoetwaren, Voedingsindustrie - overig, Zorg - ziekenhuizen, Zorg - zorginstellingen, Zorg - overig

Beschrijving

Als vervuilde lucht moet worden afgevoerd, moet de ventilator aan staan. Echter wanneer er geen behoefte aan ventilatie is (omdat er niemand in de ruimte of het gebouw is), kan de ventilatie uit. Dit spaart elektriciteit voor de ventilatoren en brandstof voor verwarming.

Er zijn meerdere regelingen mogelijk:

  1. Koppeling met verlichting
    Een eenvoudige vorm is het koppelen van de ventilatie aan de verlichtingsschakelaar. Dit is goedkoop, maar niet altijd haalbaar. Toepasbaar in bijv. toiletten, (zie tip Koppel ventilator toiletten aan lichtschakelaar), douches en opslagruimtes.
  2. Tijdschakelaar
    Een tijdschakelaar is in digitale en analoge uitvoering verkrijgbaar. Meestal is het in de besturingsinstallatiekast van de luchtbehandelingskast gemonteerd. De tijdschakelaar kan ook in het gebouwbeheersysteem zijn geïntegreerd. Schakel de ventilatie in zo’n 30 minuten voordat het eerste personeel aanwezig is. Controleer jaarlijks of de tijdschakelklok in overeenstemming is met de gebruikstijden van het gebouw.
  3. Aanwezigheidsschakelaar
    Zie tips Vraaggestuurd verwarmen, koelen en ventileren en Schakel elektriciteit en verwarming van hotelkamers automatisch. Een aanwezigheidssensor bevindt zich in een ruimte. De aanwezigheidssensoren zijn als plafond- of wanduitvoering beschikbaar. Beschikbare uitvoeringen zijn:
    • Infrarood (IR) sensoren signaleren de (kleinste) schommelingen in de menselijke warmtestraling bij aanwezigheid of afwezigheid. Sensoren kunnen de bewegingen loodrecht of radiaal (in een hoek) ten opzichte van de sensor herkennen.
    • Akoestische sensoren signaleren een veranderde omgeving op basis van echoverandering.
  4. CO2-regeling
    Deze ventileert op basis van de hoeveelheid CO2 in de binnenlucht. CO2 is een maat voor de vervuiling van de lucht. Bij een minder intensief gebruik van de ruimte, bijvoorbeeld als minder personen aanwezig zijn zal ook de binnenlucht minder snel vervuilen. Het verversen van de ruimte met verse buitenlucht kan dan ook minder intensief. In iedere of in de meest representatieve ruimtes hangen (op ooghoogte) de CO2-meters. Hiervan zijn verschillende uitvoeringen beschikbaar. Bijvoorbeeld een rechthoekig kastje in een lichte kleur, met of zonder display, met of zonder LED-indicatoren voor de mate van CO2-gehalte (ppm) beschikbaar, met of zonder op de voorkant een ventilator icoon of de tekst ‘CO2’. De CO2-meters zijn rechtstreeks of via een gebouwbeheersysteem gekoppeld aan de toerenregeling van de ventilatoren. Deze regeling kan niet alleen gebruikt worden voor het aan/uitzetten van de ventilatie, maar ook om de capaciteit van de ventilatie aan te passen.

Vaak is een combinatie met een weekschakeling of overwerktimer zinvol:

  • Weekschakeling
    Door een schakelaar te gebruiken met een weekschakeling is het mogelijk om in te spelen op afwijkende werktijden in een gebouw (bijv. het weekend).
  • Overwerktimer
    Plaats in situaties met met incidenteel afwijkende gebruikstijden aanvullend een overwerktimer. Als behoefte is aan ventilatie buiten de normale gebruikstijden, kan door het bedienen van de overwerktimer, de ventilatie voor een bepaalde (extra) periode worden ingeschakeld. Een overwerktimer werkt als een soort ‘kookwekker’. Na afloop van de ingestelde periode schakelt de ventilatie automatisch uit.

Toepasbaarheid

De maatregel is van toepassing op gebouwen / ruimten:

  1. waar ventilatoren altijd aan staan (bijvoorbeeld toiletten), maar waar niet volcontinu behoefte is aan ventilatie
  2. met een wisselende behoefte aan ventilatie (denk aan leslokalen en vergaderruimtes)
  3. geen verwarming en koeling middels ventilatielucht is (al kan dat buitenwerktijden ook vaak minder intensief)

Alle regelingen zijn te gebruiken in combinatie met een ventilator met een aan-/uitregeling. Als de ventilatie traploos of in stappen moet worden teruggeregeld moet de ventilatie daarvoor geschikt zijn. Zie daarvoor tip Capaciteitsregeling ruimteventilatie.

Milieu aspecten

Besparing van 10 tot 25% van op het elektriciteitsverbruik van de betreffende ventilator(en).

Dit levert ook een aanzienlijke besparing op het gasgebruik omdat minder warmte wordt afgevoerd. Per jaar bespaart een ventilator die een uur wordt uitgeschakeld per m3 niet afgezogen lucht circa 0,00025 m3 gas. Zo ook koeling.

Rekenvoorbeeld
Een ventilator voert 1.000 m3 lucht per uur naar buiten af. De ventilator draaide continu (ofwel 8.760 uur per jaar) en wordt nu alleen tijdens kantooruren ingeschakeld. Dit komt overeen met circa 2.500 uur per jaar. De ventilator is circa 6.260 uur minder ingeschakeld). De jaarlijkse besparing bedraagt dan circa 1.500 m3 gas.

Let op: de genoemde besparing valt lager uit, zodra de aangevoerde lucht met een warmteterugwinunit wordt voorverwarmd.

Financiële aspecten

De maatregel verdient zich vaak binnen 5 jaar terug en is daarom voor meerdere branches/situaties erkend, maar met verschillende randvoorwaarden. Bekijk de randvoorwaarden op de website van Infomil, tabel 1 (Bedrijfstakken met erkende maatregelen voor energiebesparing), tweede kolom (Bijlage 10): Uittreksel per branche.

De precieze terugverdientijd is afhankelijk van het vermogen van de ventilator, de lengte van de periodes waarin hij uitgezet kan worden en de discipline van de gebouwgebruikers.

  1. Een tijdklok met weekprogramma kost € 10,‐ tot € 40,‐.
  2. De kosten van een aanwezigheidsschakelaar bedragen rond de € 100,‐.
  3. De kosten van een CO2-opnemer en regelaar bedragen € 500,‐ tot € 1.500,‐.

Aanvullende informatie

Doelmatig beheer en onderhoud (DBO)

Energiezuinige technieken moeten goed beheerd worden om te besparen wat mogelijk is. Daarom heeft de overheid voor alle erkende energiemaatregelen aangegeven welk doelmatig onderhoud en beheer nodig is. Stimular verwacht dat toezichthouders op hoofdlijnen / steekproefsgewijs zullen beoordelen hoe u voldoet aan deze maatregelen. Als op een enkele plek het beheer en onderhoud onvoldoende is, zal dat geen probleem zijn. Als er op meerdere plekken sprake is van achterstallig of onvoldoende beheer en onderhoud, zal de toezichthouder daar waarschijnlijk wel een punt van maken en uw vragen hoe u de DBO-maatregelen beter gaat borgen.

Voor ruimteventilatie zijn de DBO-maatregelen:

  • Periodiek schoonmaken van de luchtkanalen, filters en ventilatoren in het ventilatiesysteem.
  • Filters luchtkanalen tijdig vervangen.
  • Periodiek controleren en schoonmaken van de warmtewisselaars.
  • Verminderen van luchtvervuilingsbronnen waardoor de ventilatievoud lager kan zijn.
  • Zo zuinig mogelijk instellen van bedrijfstijd ventilatievoorziening.
  • Controleren instellingen en afstellen van de frequentieregeling van ventilatoren.

Bronnen: Stichting Stimular, Infomil, Kennisbank Energiebesparing en Winst

Geen reacties gevonden
Voeg uw reactie toe

Informatie van leveranciers wordt alleen geplaatst indien voorzien van minstens 1 referentie van toepassing bij een bedrijf.

  • Let op: Website URL zonder "http://" ervoor wordt niet geaccepteerd.

* Uw e-mail en telefoonnummer worden niet getoond op de website.