Dit is een website van Stimular

Kenniscentrum Duurzaam MKB

Duurzaam Ondernemen loont!

Vervang conventionele TL-verlichting

Beschrijving

Vaak is de basisverlichting in een bedrijf TL-verlichting. Daarbij wordt het energieverbruik veroorzaakt door de TL-buis én het voorschakelapparaat (ook wel starter genoemd). Er zijn zuinige alternatieven voor conventionele TL. Vervang conventionele TL-verlichting door led-verlichting of hoogfrequente (HF-) TL-verlichting.

Hoe weet u of u conventionele TL hebt?

Deze heeft losse starters, die verwisseld kunnen worden als ze kapot zijn. Verder knippert deze TL bij het opstarten en ook aan het einde van de levensduur van de buizen, en ook vanuit je ooghoek zie je het knipperen.

Led of HF-TL?

Steeds meer wordt in kantoren, werkplaatsen en magazijnen led gebruikt voor de basisverlichting. De TL-verkoop is in 2013 met 50% teruggelopen. Wat voor uw situatie de beste keuze is, is afhankelijk van de huidige en gewenste situatie. Overweeg beide opties en vraag offertes op om de mogelijkheden in uw situatie goed te kunnen vergelijken.

Kenmerken led en HF-TL vergeleken

  • De efficiëntie van diverse leds verschilt van 50 tot 120 lumen/Watt. De meest efficiënte TL (HF-T5) heeft een opbrengst van 120 lumen/Watt.
  • Led-licht is makkelijker te richten. Als niet overal licht nodig is, is dat een voordeel, denk aan spots. Een goede TL-armatuur met reflector zorgt ook dat het licht op de goede plek terecht komt. Het armatuurrendement beïnvloedt dus het totale verlichtingsrendement. Bij geringe verschillen in efficiëntie van de lamp is dit doorslaggevend voor het totale rendement. In formule: verlichtingsrendement (lumen/Watt) = (lichtstroom van de lichtbron (lumen) x armatuurrendement (procent))/ (vermogen lichtbron (W) + voorschakelapparatuur (W))
  • Fabrikanten van led-lampen zeggen dat hun lampen zo’n 50.000 branduren meegaan. Veel TL-lampen hebben een levensduur rondom 20.000 uur. Er zijn echter ook lange levensduurlampen met 30.000 tot 60.000 branduren (afhankelijk van merk en type). Een langere levensduur vermindert de vervangingskosten flink, met name voor plekken waar de lampen moeilijk bereikbaar zijn.
  • Als de led-lampen geïntegreerd zijn in de armatuur, moet bij het einde van de levensduur alles vervangen worden. Bij TL is een nieuwe lamp voldoende, armaturen en voorschakelapparaten hebben een langere levensduur dan de lamp.
  • De lichtopbrengst van led en TL wordt minder tijdens de gebruiksperiode. Bij led lijkt dit vaker een probleem.
  • De levensduur van HF-TL wordt verkort door aan- en uitschakelen, van led niet.
  • HF-TL en led zijn beide traploos dimbaar, zonder slijtage. De kleur verandert bij beiden niet bij het dimmen (zoals wel bij een gloeilamp).
  • Led is tegenwoordig in vele kleuren beschikbaar, maar veelal witter dan de kantoorverlichting waaraan we gewend zijn. Tegenstanders noemen dat ongezellig, voorstanders dragen aan dat dit witte licht zeer geschikt is voor de werkplek (activeert).
  • Er zijn led-lampen beschikbaar die van kleur kunnen veranderen zodat de kleur aangepast kan worden aan de tijd van de dag (zoals ook het daglicht van kleur veranderd gedurende de dag). dat is interessant voor bijv. zorginstellingen en scholen.
  • Led vraagt een grotere investering.
  • Gebruik van TL-verlichting in koude omgevingen (zoals vrieshuizen) kan niet. Led is hier wel geschikt.
  • In led zitten minder gevaarlijke stoffen dan in TL.
  • Led-lampen kunnen niet breken, zoals TL-lampen. Dit kan een voordeel zijn, bijv. in situaties waar voedsel bereidt wordt, of magazijnen met heftrucks.

Van bestaande situatie naar led, HF-TL of TLD-eco-lamp

Als de armaturen verouderd zijn kunt u nieuwe armaturen nemen met led of tl.

Als de armaturen niet verouderd zijn kunt u:

  1. Starter verwijderen en TL-buis vervangen door spaaradapter met T5-lamp
  2. Conventionele starter vervangen door elektronisch voorschakelapparaat en T8-lamp hergebruiken
  3. Conventionele starter vervangen door led-driver met led-buis

Lees meer over de Tl-opties en de led-opties.

Als u nog niet toe bent aan een van deze maatregelen (bijv. omdat u over korte tijd gaat verhuizen) kunt u kapotte lampen vervangen door de TLD-eco-lamp. Deze levert een besparing op van ongeveer 10%.

Toepasbaarheid

Overal waar conventionele TL-buizen hangen, maar met name in ruimten waar veel verlichting hangt (> 17 Watt/m2), de verlichting langdurig brandt (> 8 uur per dag) en/of de armaturen moeilijk bereikbaar zijn.

Milieu aspecten

Verlichting bepaalt vaak een groot gedeelte van het energieverbruik van bedrijven en instellingen (gemiddeld 20 tot 40% van het totaal). 

Vervanging van conventionele TL-verlichting bespaart 20 tot 80% elektriciteit:

  • 20 tot 50%: vervangen van alle oude TL-buizen (door led- of T5-buizen).
  • 80%: vervangen complete lichtstraat door nieuwe armaturen (de helft van de oude armaturen was overbodig) met een daglichtafhankelijke regeling in een fabriekshal met sheddaken (daglichtkoepels).

Financiële aspecten

Het direct vervangen van de aanwezige armaturen vereist vaak een hoge investering. Op het moment dat de verlichting in het kader van bijvoorbeeld grootschalige renovatie wordt vervagen, zijn de meerkosten voor het installeren van hoogfrequente verlichting beperkt. Toch loont het in veel situaties om niet te wachten op een natuurlijk moment.

Bij vermindering van de armaturen neemt de besparing toe en de terugverdientijd af. Er zijn wel extra kosten voor het aanpassen van het plafond.

Led-verlichting komt, onder voorwaarden, in aanmerking voor Energie Investerings Aftrek (EIA) (2014, code 210506). Zo ook hoogfrequente TL-verlichting ter vervanging van een minder efficiënte verlichtingssysteem in een bestaand gebouw (2014, code 210501). Dit betekent dat u een extra bedrag ter grootte van 41,5% (2014) van het investeringsbedrag (inclusief montage) ten laste mag brengen van de winst. Zie voor meer informatie www.rvo.nl/energie-investeringsaftrek.

Bekijk onze suggesties om verlichtingsoffertes te beoordelen.

Aanvullende informatie

Kijk ook naar de tips voor Ruimte leeg: licht uit door sensor en Daglichtafhankelijke regeling van verlichting en combineer deze voor een optimale besparing.

Bron: Stichting Stimular

Naam: Paul Takken Bedrijfsnaam: Delta Psychiatrisch Centrum Datum: 14 juni 2006 Wij vervangen oude verlichting door energiezuinige T5 lampen met adapter. De investering is in ongeveer 2 jaar terugverdiend.

Bron: Milieuzorg voor zorginstellingen, Milieu Platform Zorgsector & Stichting Stimular, 2006


Voeg uw reactie toe
  • Let op: Website URL zonder "http://" ervoor wordt niet geaccepteerd.

* Uw e-mail en telefoonnummer worden niet getoond op de website.