Dit is een website van Stimular

Kenniscentrum Duurzaam MKB

Duurzaam Ondernemen loont!

Lagetemperatuurverwarming (LTV)

Beschrijving

Traditionele verwarmingssystemen hebben meestal een aanvoerwatertemperatuur van 90°C en een retourtemperatuur van 70°C. Hoge temperaturen zorgen voor grote verliezen. Een alternatief is lagetemperatuurverwarming (LTV).

Er wordt van verwarming metlage temperatuur gesproken als de aanvoerwatertemperatuur 55°C of lager is. Als de aanvoerwatertemperatuur lager is dan 35°C dan wordt dit zeer-lagetemperatuurverwarming (ZLTV) genoemd. Combineer LTV bij voorkeur met (grote oppervlakten) vloer-, plafond- en/of wandverwarming, dan zijn er geen (grote) radiatoren nodig.

De voordelen van LTV zijn:

  1. Hoog rendement.
  2. Gelijkmatige binnentemperatuur, waardoor sprake is van een hoog comfort.
  3. Mogelijkheid om een te koude ruimte op te warmen met warmte uit een warmere ruimte.
  4. Goed te combineren met hoge temperatuur koeling. Bij HTK wordt gekoeld water van circa 18°C gebruikt. Koude uit grondwater is hiervoor goed bruikbaar.
  5. Kleine ventilatiekanalen, want deze transporteren alleen nog ‘leeflucht’ en geen warmte voor ruimteverwarming.
  6. Geen radiatoren (bij keuze voor vloer- plafond- en/of wandverwarming).

LTV heeft ook nadelen, namelijk:

  1. LTV werkt traag, aangezien warmte wordt afgegeven door een materiaal dat veel massa heeft. Bij plotselinge grote hoeveelheden extra warmte (door zoninstraling) zal het systeem warmte blijven afgeven, en zal de ruimte snel te warm worden. Het is noodzakelijk dat goede zonwering aanwezig is om dit te voorkomen.
  2. In de constructieve delen zitten watervoerende leidingen, waardoor met boorwerkzaamheden moet worden opgepast.
  3. Bij toepassing van plafondverwarming (of -koeling) mag het plafond – niet volledig – door een systeemplafond worden afgedekt.

Het nadeel van trage werking kan worden opgelost door LTV uit te rusten met een radiator met boostfunctie. Deze meet temperatuur van de ruimte en van het water in de radiator en reageert snel op temperatuurschommelingen en warmt snel op. Dit vergroot het comfortgevoel.

Toepasbaarheid

Deze maatregel is van toepassing op alle gebouwen waar men grootschalig gaat renoveren of bij nieuwbouw. Goede isolatie is voorwaarde voor toepassing van LTV, zodat warmte zo lang mogelijk vastgehouden wordt.

Het toepassen van LTV kan in combinatie met één van de volgende ‘warmtebronnen’:

  1. Gasgestookte HR-ketel i.p.v. conventionele ketel of VR-ketel
    Door een lage watertemperatuur heeft de HR-ketel een hoog rendement.
  2. Warmtepomp
    Hiermee kan een rendement tot wel 250% behaald worden, waarbij het ook mogelijk is om te koelen.
  3. Zonneboiler
    Met een opslagtank voor de opslag van warmte (genoeg voor enkele dagen) kan een groot deel van de warmtebehoefte door de zon worden opgewekt. In combinatie met LTV heeft de zonneboiler een hoger rendement dan bij gebruik van de warmte voor bijvoorbeeld tapwater.
  4. Warmte- en/of koudeopslag in de bodem
    Bij warmte- en/of koudeopslag (WKO) wordt warmte en/of koude opgeslagen in een aquifer. In de zomermaanden wordt koud grondwater uit de aquifer onttrokken. Na het koelproces is dit opgewarmd en wordt het in een tweede bron opgeslagen. Dit opgewarmde water kan in de wintermaanden voor verwarming worden ingezet.
  5. LT-warmtenet
    LT-warmtenetten zijn ondergrondse distributienetten waarbij het water op een lage temperatuur wordt gehouden. Een warmtenet met een lage temperatuur kan verwarmd worden met duurzame bronnen zoals restwarmte van datacenters, koelhuizen, rioolwaterzuiveringsinstallatie, of ondiepe geothermie en mogelijk ook in combinatie met grootschalige warmte-koude-opslag (WKO). Lees verder over de verschillende technieken voor LT-warmtenetten in de links.

Beste praktijktest is stooklijn in te stellen op 40°C voor een buitentemperatuur van -10°C. Kan je jouw pand ook op koude dagen warm stoken? Dan kan je met een lagetemperatuursysteem jouw pand verwarmen. Als je de stooklijn in moet stellen op 50°C om je pand voldoende warm te krijgen, dan kan je waarschijnlijk een groot deel van het jaar gebruik maken van warmte op lage temperaturen, maar heb je voor koude dagen aanvullende (hoge temperatuur) verwarming nodig. Als je jouw pand met water van 50°C niet warm krijgt heb je een verwarmingssysteem nodig dat warmte van hoge temperatuur opwekt.

Milieuaspecten

De besparing op gasverbruik voor verwarming is afhankelijk van de uitvoering van het systeem en de mogelijke combinatie met duurzame warmtebronnen. LTV bespaart minimaal 5% op het energieverbruik. Als LTV met boostfunctie wordt toegepast is de besparing 15 tot 25% hoger dan bij LTV zonder boostfunctie. Door het hogere technische comfort zet men de thermostaat ongemerkt lager, wat een extra besparing oplevert.

Financiële aspecten

  • Voor een combinatie met een HR-ketel, warmtepomp of zonneboiler is de investering respectievelijk 3 tot 9%, 30 tot 60% en 50 tot 60% ten opzichte van een conventioneel cv-systeem (90 tot 70 °C).
  • Vloerverwarming heeft vrijwel geen meerkosten ten opzichte van een radiatorensysteem.
  • Bij plafondverwarming (of plafondkoeling) bedragen de meerkosten circa € 10,‐ per m2 plafond. Voor de afdekking van plafondleidingen is extra betondekking noodzakelijk, waardoor de draagconstructie (en fundering) iets zwaarder moet worden uitgevoerd. Bij gebruik van gipsplaten met daarin voorgefreesde leidingen zijn er ook meerkosten.

De gemiddelde terugverdientijd is ongeveer 5 jaar.

Warmtepompen staan op de Energielijst (2019, codes 211103 en 211104) en komen daarom, onder voorwaarden, in aanmerking voor Energie Investerings Aftrek (EIA). Dit betekent dat je een extra bedrag ter grootte van 45% (2019) van het investeringsbedrag ten laste mag brengen van de winst. Alleen de warmtepompen die binnen hun technische uitvoeringsvorm het hoogste rendement hebben komen in aanmerking voor de EIA.
EIA is ook mogelijk voor een pakket van maatregelen dat de energieprestatie van een bestaand gebouw verbetert (2019, code 210000). Mogelijk komen zo ook andere onderdelen van het LTV-systeem in aanmerking voor EIA. Zie voor meer informatie www.rvo.nl/energie-investeringsaftrek.

Warmtepompen komen in aanmerking voor Investeringssubsidie Duurzame Energie (ISDE). Je kan subsidie krijgen voor een deel van de investeringskosten. De hoogte van het subsidiebedrag is afhankelijk van het soort apparaat en de energieprestatie. Voor warmtepompen ligt deze indicatief tussen de € 500 en € 2.500. Je komt niet in aanmerking voor ISDE als je voor dit apparaat ook EIA gebruikt. Zie voor meer informatie www.rvo.nl/isde.

Bron: Infomil / Stichting Stimular / Uneto-VNI

Voeg uw reactie toe

Informatie van leveranciers wordt alleen geplaatst indien voorzien van minstens 1 referentie van toepassing bij een bedrijf.

  • Let op: Website URL zonder "http://" ervoor wordt niet geaccepteerd.

* Uw e-mail en telefoonnummer worden niet getoond op de website.