Dit is een website van Stimular

Kenniscentrum Duurzaam MKB

Duurzaam Ondernemen loont!

Voorkom dat ijs de verdamper isoleert

Dit is een (erkende) maatregel uit het Activiteitenbesluit voor branche: Kantoren, Onderwijs, Detailhandel - overig, Handel en distributie, Detailhandel - supermarkten, Zorg - zorginstellingen, Recreatie - restaurants en cafés, Detailhandel - tankstations, Sport - overig, Recreatie - hotels, Sport - zwembaden, Landbouw - land- en tuinbouw, Zorg - ziekenhuizen, Zorg - overig, Zorg - kinderdagverblijven, Cultuur - podia, Recreatie - overig, Autobranche - wasinrichting

Beschrijving

Controleer regelmatig of sprake is van ijsvorming op de verdamper. De verdamper van koel- en vriescellen bevindt zich meestal achterin de cel of boven de deur. De verdamper van vrieskisten en -kasten bevindt zich achterin of onderin de vrieskist of -kast. Door ijsafzetting op de verdamper kan deze zijn koude minder goed kwijt, waardoor het rendement van de installatie afneemt.

Maak de verdamper ijsvrij door de verdamper te ontdooien. Als de noodzakelijke frequentie van ontdooien laag is, zoals bijvoorbeeld in het vriesvak in een koelkast, dan zijn deze ontdooiregelingen prijzig. Ontdooi de vriezer handmatig. Doe dat anders met een regeling, in volgorde van energiezuinigheid:

  1. Kies bij een nieuwe installaties voor koel- en vriescellen voor gasontdooiing.
  2. Kies in koelcellen met temperaturen boven 4°C voor ventilatieontdooiing.
  3. Gebruik automatische regelingen in geval van elektrische ontdooiing.

Een koelinstallatie onttrekt warmte aan de te koelen ruimte (bijvoorbeeld een koelcel of vrieskist) via de verdamper. Wanneer het koudemiddel in de verdamper kouder is dan 0°C, kan waterdamp uit de te koelen ruimte op de verdamper vast vriezen (ijsaangroei, ook wel rijp genoemd). De ijslaag heeft een isolerende werking, waardoor de warmte uit de te koelen ruimte de verdamper minder goed kan bereiken. Daarom kost het meer elektriciteit (tot wel 30%) om de te koelen ruimte op de gewenste temperatuur te houden. Voorkom daarom dat ijs de verdamper isoleert en maak de verdamper regelmatig ijsvrij door de verdamper te ontdooien.

De benodigde frequentie van ontdooien is afhankelijk van de relatieve luchtvochtigheid in de te koelen ruimte. Deze hangt af van de hoeveelheid (warme) omgevingslucht die de te koelen ruimte binnenkomt en/of de vochtproductie van het te koelen product. Wanneer de deur van een koel- of vriescel vaak openstaat, is ontdooien veel vaker nodig, dan wanneer een koel- of vriescel meestal gesloten blijft.

Gasontdooiing

Bij gasontdooiing blijft de compressor tijdens het ontdooien draaien. Door een omkeerklep wordt warm koel- of persgas tijdelijk niet naar de condensor, maar naar de verdamper gestuurd. Het ontdooiproces verloopt hierdoor sneller dan bij elektrisch ontdooien (de warmte komt immers van binnen uit, precies op de plek waar de ijsvorming ontstaat). Bij installaties met meerdere verdampers kan gebruik worden gemaakt van de warmte die vrijkomt bij de koeling van andere cellen. De verdampers worden bij deze methode stuk voor stuk ontdooid, terwijl de overige verdampers in bedrijf blijven. Met een ontdooikap kan het warmteverlies tijdens de ontdooifase beperkt worden.

Ventilatie- of natuurlijke ontdooiing

Bij koelcellen met temperaturen boven 4°C is het mogelijk om te ontdooien door periodiek de lucht uit de cel met een ventilator langs de verdamper te blazen. Zo wordt (grotendeels) voorkomen dat extra warmte (uit de anders noodzakelijke elektrische verwarming) in de te koelen ruimte vrijkomt (die daarna weer moet worden ‘weggekoeld’). Er is een schakeling nodig die ervoor zorgt dat wanneer de cel kouder dan 4°C is toch de elektrische ontdooiing wordt ingeschakeld en bovendien een ontdooibeëindigingsthermostaat om deze weer uit te schakelen.

Elektrische ontdooiing

Veelal met een gloeispiraal. Meestal schakelt een tijdklok de elektrische ontdooiing aan, 2 à 3 maal per etmaal. Het ontdooien duurt iedere keer circa 30 minuten (tot soms wel 1 uur).

  • Gebruik bij verdampers die gelijkmatig aanvriezen een schakeling die het ontdooien start op basis van meting van de ijsdikte. Een dergelijke schakeling voorkomt dat onnodig (te vroeg) of te laat wordt ontdooid. Bij vriescellen waar gedurende langere tijd eenzelfde ‘belading’ plaatsvindt, kan een dergelijke tijdschakelaar goed worden toegepast (ijsvorming zal vrijwel altijd op dezelfde locatie plaatsvinden). Als door wisselende ‘belading’ aanvriezing op een andere plek van de verdamper plaatsvindt, werkt een dergelijke schakeling niet optimaal.
  • Gebruik altijd een temperatuursensor die het ontdooien stopt. Als het uitschakelen ook plaatsvindt door een tijdschakelklok zal de elektrische ontdooiing vaak te lang aan blijven staan. Het uitschakelen kan daarom beter met een temperatuursensor (ontdooibeëindigingsthermostaat) plaats vinden. Deze kan vaak eenvoudig worden bijgeplaatst.

Toepasbaarheid

  1. Bij nieuwe koel- en vriesinstallaties
  2. In koelcellen met een temperatuur hoger dan 4°C.
  3. Ontdooischakelingen die de ijsdikte meten zijn toepasbaar in koel- of vriescellen die gelijkmatig aanvriezen. Een temperatuursensor die het ontdooien stopt is altijd toepasbaar.

Milieu aspecten

De energiebesparing als gevolg van het ijsvrij houden van de verdamper bedraagt 5 tot 10% op het energieverbruik van de betreffende koelinstallatie.

Financiële aspecten

De meerkosten van deze energiezuinige opties verdienen zich op een natuurlijk moment binnen 5 jaar terug, in dit geval als de huidige installatie aan vervanging toe is.

  1. De installatiekosten van een gasontdooiing zijn circa 10% hoger dan van een installatie met elektrische ontdooiing. Een “heetgasontdooisysteem” staat op de Energielijst (2019, code 220213) en komt daarom, onder voorwaarden, in aanmerking voor Energie Investerings Aftrek (EIA). Dit betekent dat je een extra bedrag ter grootte van 45% (2019) van het investeringsbedrag ten laste mag brengen van de winst. Zie voor meer informatie www.rvo.nl/energie-investeringsaftrek.
  2. De kosten van een ontdooibeëindigingsthermostaat zijn ca. € 140,‐.

Bij een koelcel met een inhoud van 22 m3 bespaart ‘ijsvrij houden’ jaarlijks 250 tot 750 kWh, ofwel € 30 tot € 90. De gemiddelde terugverdientijd is binnen 2 jaar.

Aanvullende informatie

De verdamper is uitgevoerd met een lekbak en aangesloten op het riool. Voor het omkeerbare proces is een extra regelklep met leiding aanwezig. Die leidt het warme gas na de compressor naar de aanvoerleiding van de verdamper.

Erkende maatregel voor energiebesparing

Het Activiteitenbesluit schrijft voor dat bedrijven en organisaties die aan bepaalde voorwaarden voldoen verplicht zijn rendabele energiebesparende maatregelen te nemen. Deze maatregel is voor een of meerdere branches rendabel ofwel erkend. Een maatregel is erkend op een zelfstandig moment (zo snel mogelijk) of op een natuurlijk moment (bij vervanging/renovatie) en soms afhankelijk van de situatie. Lees meer in de tip Voldoe aan (erkende) maatregelen uit Activiteitenbesluit. Op de website van Infomil staat per branche een overzicht van de erkende maatregelen met daarbij de technische en economische randvoorwaarden.

Energiezuinige technieken moeten goed beheerd worden om te besparen wat mogelijk is. Daarom heeft de overheid voor alle erkende energiemaatregelen aangegeven welk doelmatig beheer en onderhoud (DBO) nodig is. Beoordeel jaarlijks of de techniek nog goed functioneert. Lees meer in de tip Jaarlijks doelmatig beheer en onderhoud van erkende (energie)maatregelen.

Voor productkoeling zijn de DBO-maatregelen:

Bron: Infomil / Stichting Stimular

Geen reacties gevonden
Voeg uw reactie toe

Informatie van leveranciers wordt alleen geplaatst indien voorzien van minstens 1 referentie van toepassing bij een bedrijf.

  • Let op: Website URL zonder "http://" ervoor wordt niet geaccepteerd.

* Uw e-mail en telefoonnummer worden niet getoond op de website.