Kenniscentrum Duurzaam MKB

Beschrijving

Ruim 50 % van de koel- en vrieshuizen gebruikt het chloorhoudende koudemiddel R22 (Freon). Dit koudemiddel is slecht voor de ozonlaag en daarom is het sinds 1 januari 2010 verboden om bestaande installaties met nieuwe R22 bij te vullen. Vanaf 1 januari 2015 is ook het bijvullen met gerecyclede R22 verboden.

U heeft de volgende 3 mogelijkheden:

• De R22 installatie in gebruik houden. Zorg dan dat er geen lekkages optreden, zodat bijvullen niet nodig is. Indien bijvullen toch nodig is, kiest u voor gerecycled R22. De installatie moet voor 1 januari 2015 worden vervangen.
• Nu investeren in een nieuwe koelinstallatie. Veel nieuwe installaties gebruiken fluorhoudende HFK’s (onder andere R404A, R407C en R507), die een sterke bijdrage leveren aan het broeikaseffect. Een energiezuinig, milieuvriendelijk alternatief is het gebruik van natuurlijke koudemiddelen, zoals CO₂, propaan, isobutaan en NH₃ (ammoniak).
• De installatie geschikt maken voor het koudemiddel propaan (of isobutaan). En het koudemiddel vervangen.

Toepasbaarheid

Bij vervanging van de koel- en/of vriesinstallatie.

• Ammoniak (NH₃) is toepasbaar in een lekdicht systeem. Deze systemen zijn voldoende beschikbaar. NH₃ is giftig en vereist daarom veiligheidsmaatregelen tegen lekken. Voor installaties met meer dan 400 kilogram ammoniak heeft u een vergunning nodig. In de praktijk blijft u hier meestal onder.
• Er zijn ook gecombineerde NH₃/CO₂ systemen beschikbaar. Deze hebben een hoger vermogen dan CO₂-systemen (maar lager dan NH₃) en zijn veiliger dan NH₃-systemen.
• Een koelsysteem met CO₂ als koudemiddel vereist leidingen met dikkere wanden en een kleinere diameter, door de hogere druk die op dit systeem staat. Het systeem is wel compacter, waardoor het minder ruimte inneemt. Een systeem met CO₂ heeft een lager koelvermogen dan vergelijkbare systemen met een ander koudemiddel.
• Propaan (en isobutaan) is explosief. In kleine systemen is dit geen probleem. Bij grote systemen (>25 kg koudemiddel) moeten veiligheidsmaatregelen getroffen worden.

Bij koelvrieshuizen is de energie-efficiëntie van propaan/NH₃/CO₂ versus HFK ca. 25% beter. Isobutaan koelt tot -12 ^oC andere natuurlijke koudemiddelen koelen tot lagere temperaturen (tot ca. -40 ^oC).

Milieuaspecten

Koudemiddelen ontsnappen bij installatie, gebruik (lekkage) en de afvalfase van een koel- of vriesinstallatie. Synthetische koudemiddelen hebben een negatief effect op het milieu. R22 is slecht voor de ozonlaag en HFK’s hebben een sterk broeikaseffect. CO₂ als koudemiddel heeft een relatief laag broeikaseffect. Ammoniak draagt helemaal niet bij aan het broeikaseffect, propaan (en isobutaan) nauwelijks. Zowel ammoniak al propaan vragen wel extra veiligheidsvoorzieningen. Alle natuurlijke koudemiddelen verminderen ook het energieverbruik van de installatie.

Financiële aspecten

De meerkosten van een koelsysteem op basis van natuurlijke koudemiddelen zijn beperkt en verdienen zich terug door lagere exploitatiekosten (waaronder een lager energieverbruik). Een installatie die gebruik maakt van natuurlijke koudemiddelen verbruikt 10 tot 30% minder energie doordat de warmteoverdracht van deze stoffen groter is dan van HFK’s. Ook wordt 2 tot 5% bespaard op de inkoop van koudemiddelen. Extra veiligheidsmaatregelen zorgen bij ammoniak, propaan of isobutaan voor hogere kosten. De exacte kosten zijn sterk afhankelijk van de grootte van het systeem en de gewenste koeltemperatuur. Ook de kosten van het ombouwen van een bestaand systeem zijn sterk afhankelijk van het systeem, de vereiste aanpassingen en het gekozen natuurlijke koudemiddel.

De Vereniging van Nederlandse Koel- en Vrieshuizen (Nekovri) kan u adviseren bij het maken van een verantwoorde keuze bij aanschaf van een nieuwe koel- of vriesinstallatie.

Aanvullende informatie

Op de website www.agentschapnl.nl/rob vindt u meer informatie over het gebruik van koudemiddelen.