Kenniscentrum Duurzaam MKB

Beschrijving

Aardwarmte wordt veel toegepast in IJsland. Warmwaterbronnen liggen daar vlak onder het aardoppervlak en kunnen gemakkelijk gebruikt worden. In Nederland kan dit op sommige locaties ook. Tussen de 1,5 en 4 km diep zit warm water tussen de 45 en 120 ºC.

Er is een systeem ontwikkeld waarmee het mogelijk is de warmte uit de warmtebronnen te winnen: het ThermoGTSTM systeem. De toepasbaarheid van het systeem wordt momenteel op 50 locaties in Nederland onderzocht. Het systeem pompt warm water op uit een watervoerende laag in de aardkorst. Dit water wordt door een warmtewisselaar gepompt. Het water uit de warmtewisselaar kan gebruikt worden voor verwarming van gebouwen en het produceren van warm tapwater, bijvoorbeeld in de glastuinbouw, sportcentra, thermen of kantoor gebouwen.

De investering voor de bouw van een systeem voor aardwarmte winning is nog hoog. Door onder andere de verplichte aanvraag van vergunningen is de doorlooptijd voor de realisatie ervan circa 3 jaar. Voordelen van het systeem wegen echter op tegen deze investeringen:

• Het (vaak zoute) water uit de waterdragende laag hoeft niet geloosd te worden, maar kan teruggepompt worden in de aarde.
• De installatie boven de grond is maar klein
• De technologie bespaart brandstof voor verwarming
• Operationele kosten zijn laag
• De bron is perfect regelbaar en de energie is altijd beschikbaar
• In het systeem wordt alleen gebruik gemaakt van bestaande technologieën

Toepasbaarheid

In alle situaties waar warm water nodig is in processen of om ruimtes te verwarmen. Voorbeelden hiervan zijn de glastuinbouw, verwarming van (kantoor)panden, thermen en bedrijven douche faciliteiten, zoals sportcentra.

Aardwarmtewinning is rendabel als minimaal 100 m³ warm water per uur opgepompt kan worden. Dit water moet een minimale temperatuur van 55 ºC hebben. De gewonnen warmte moet minimaal voor vijf hectare glastuinbouw, 2000 woningen of een equivalent aan bedrijfspanden of -processen gebruikt worden worden.

De efficiëntie van het systeem is tot 28% hoger als het wordt toegepast in combinatie met lage temperatuursverwarming.

Milieuaspecten

Door gebruik van aardwarmte is er minder gas nodig voor waterverwarming. Dit beperkt de CO₂ uitstoot.

Financiële aspecten

De investeringskosten van deze maatregel liggen rond de 8 miljoen euro. Dit komt onder andere doordat vooraf onderzocht moet worden of de locatie geschikt is voor aardwarmtewinning. Hierbij worden verschillende proefboringen gedaan. De terugverdientijd is afhankelijk van de grootte van het systeem en ligt tussen de vijf en de tien jaar. Grotere systemen hebben een kortere terugverdientijd.

Deze maatregel komt, onder voorwaarden, in aanmerking voor Energie Investerings Aftrek (EIA). Dit betekent dat u een extra bedrag ter grootte van 41,5%(2011) van het investeringsbedrag ten laste mag brengen van de winst. Zie voor meer informatie www.agentschapnl.nl/eia. Naast EIA zijn er in meerdere provincies aanvullende financiële tegemoetkomingen beschikbaar. Raadpleeg hiervoor uw gemeente.

Naast EIA is het mogelijk de overheid garant te laten staan voor de opsporingsrisico’s tijdens de proefboringen. Als er minstens 90% kans is op een succesvolle boring, de ondernemer voor 15% garant staat en een premie betaald van 7% wil de overheid garant staan voor een eventuele misboring.

Aanvullende informatie/bronnen

• Stappenplan Winning Aardwarmte voor Glastuinbouw – Tomatenkweker A + B van den Bosch te Bleiswijk
• ThermoGTSTM
• T. & A. Survey BV – bodemonderzoek