Kenniscentrum Duurzaam MKB

Beschrijving

Perslucht heeft veel voordelen in het gebruik. De installatiekosten zijn relatief laag, het medium (lucht) is overal beschikbaar en eenvoudig te transporteren, het is veilig (geen vonken, geen explosiegevaar), betrouwbaar en nauwkeurig (bijvoorbeeld bij moeraanzetters). Soms is persluchtaangedreven gereedschap om ergonomische redenen nodig (bijvoorbeeld vanwege het gewicht). Ook zal apparatuur aangedreven door lucht minder snel gestolen worden dan elektrisch aangedreven gereedschap.

Echter de productie van perslucht (dus het samenpersen van de lucht) heeft een laag rendement, gemiddeld slechts 3 tot 5%! De rest komt als warmte vrij bij de compressor. Tel daarbij het verlies op door (soms) lange leidingen, te hoge drukken die bij de gebruiksplek weer gereduceerd moet worden, lekkages en het zal duidelijk zijn dat de toepassing van perslucht, hoewel soms onvermijdelijk, niet energie-efficiënt is.

Door de aandrijving direct elektrisch te laten geschieden wordt elektriciteit bespaard, de conversie van elektriciteit naar perslucht (laag rendement) is dan niet meer nodig.

Bekijk van tijd tot tijd of de keuze voor perslucht nog steeds terecht is. Tegenwoordig is steeds meer “vonk-vrij” elektrisch gereedschap verkrijgbaar, waardoor explosieveiligheid geen reden meer is om pneumatisch gereedschap te gebruiken.

Voor enkele specifieke persluchttoepassingen is een alternatief ontwikkeld dat geen perslucht verbruikt. Het besluit om deze alternatieven toe te passen wordt meestal om andere redenen genomen dan energiebesparing, bijvoorbeeld procestechnische eisen, of andere milieu-aspecten. Beperking van persluchtverbruik is een gunstig bij-effect. Enkele voorbeelden:

• Bij gritstralen van regelmatige oppervlakken is het mogelijk het grit op het oppervlak te brengen door een schoepturbine. Omdat hiervoor geen perslucht nodig is, is het energieverbruik per oppervlakte-eenheid ongeveer de helft van pneumatisch stralen. Werpstralen is maar beperkt toepasbaar.
• Verfspuitsystemen die werken met lagere druk perslucht (high volume low pressure of HVLP) of zonder perslucht (airless) worden toegepast omdat ze verf efficiënter opbrengen, en daardoor minder afval en luchtemissies geven en arbeidsomstandigheden verbeteren. Daarbij verbruiken ze minder (HVLP) of geen (airless) perslucht, waardoor ze ook energie besparen.

Toepasbaarheid

Indien elektrisch gereedschap beschikbaar is.

Milieu aspecten

Om de besparing te berekenen kan het elektrisch vermogen van het pneumatisch gereedschap achtereenvolgens worden vermenigvuldigd met het geschatte aantal gebruiksuren per jaar, met 50% benuttingsgraad, met 95 tot 97% besparingspercentage. Voorbeeld: Door pneumatisch gereedschap met een elektrisch vermogen (compressor) van 5 kW, dat dagelijks 2 uur wordt gebruikt, te vervangen door elektrisch gereedschap (met gelijke capaciteit) wordt per jaar ruim 1.000 kWh bespaard.

Financiële aspecten

Het rendement van pneumatisch gereedschap is vaak nog geen 3% (gelijk aan het rendement van het opwekken van de perslucht), terwijl het rendement van elektrisch gereedschap 80 tot 85% is. Pneumatisch gereedschap verbruikt dus vele malen meer elektriciteit dan elektrisch gereedschap. Door over te stappen op elektrisch gereedschap kan circa 95% energie worden bespaard. Of dit opweegt tegen de investering is afhankelijk van de aanschafwaarde van elektrisch gereedschap, het vermogen van het huidige gereedschap en het aantal uren per jaar dat het gereedschap wordt gebruikt.

De gemiddelde terugverdientijd is tussen 2 en 10 jaar.

Aanvullende informatie

Vervang pneumatisch aangedreven apparatuur ouder dan 10 jaar. Nieuwe technieken verbruiken 20 tot wel 50 % minder perslucht.

Bron: Infomil