Dit is een website van Stimular

Kenniscentrum Duurzaam MKB

Duurzaam Ondernemen loont!

Voorbeeld Casa Ratsma

“Geen woorden, maar daden”

Krijn Ratsma, Casa Ratsma

mijn missie

Het werken aan kleine particuliere opdrachten doet Casa Ratsma het liefst in de vorm van een eenmansarchitectenbureau. In de praktijk is Casa Ratsma echter een netwerkbureau: grotere of specialistische opgaven werk ik uit met vaste partners.
 
In de beginjaren van Casa Ratsma merkte ik dat mijn opdrachtgevers nog niet veel interesse hadden in duurzame energiezuinige vormen van bouwen; terwijl ik eerder - bij BEAR architecten - pionier was op dat gebied. Toen kwam het idee om ons eigen nieuwe pand te gaan bouwen en dan zelf maar het goede voorbeeld te geven!

maatregelen

Ik ben in december 2011 verhuisd naar het zelf ontworpen bedrijfsgebouw. In eerste instantie heb ik dat ontworpen voor Fit & Fysio Dirksland, het bedrijf van mijn vrouw. Er bleek ook plaats voor mijn architectenbureau. Uitgangspunt voor Fit & Fysio Dirksland was dat medewerkers en cliënten centraal zouden staan. Daarbij gaat het om privacy (geluiddichtheid tussen de ruimten, maar ook geen ventilatieroosters in de gevels), een comfortabel binnenklimaat (geen airco boven de massagebank, een koele fitnesszaal, een pollenfilter tegen hooikoorts), een optimistische uitstraling, aandacht voor hygiëne en mooie ruimtes met prettig licht. Dit zijn uitgangspunten die grotendeels ook voor mijn deel van het gebouw relevant zijn. Daarnaast wilden we een betaalbaar gebouw dat gezien mijn achtergrond als duurzaam bouwen-architect vanzelfsprekend energiezuinig moest zijn. Tot slot wilde ik graag laten zien dat wat in 2020 verplicht wordt (energieneutrale nieuwbouw) nu al prima haalbaar is. Voor mijn vrouw was het belangrijk dat ik voor de installatie bewezen technieken zou toepassen; wat haar betreft geen experimenten!

Allereerst hebben we gezorgd dat we zo min mogelijk energie nodig hebben. Het gebouw is prima geďsoleerd. We gebruiken zoveel mogelijk daglicht: de ruimtes aan de buitengevel hebben veel ramen en er zijn zeven daglichtkoepeltjes om de interne ruimten te verlichten. De energiezuinige TL- en PL-verlichting is geregeld met licht- en aanwezigheidssensoren. De buitenverlichting is LED. In utiliteitsgebouwen is ook koeling een belangrijke energieverbruiker. Koeling wordt beperkt door een zwaar (groen)dak en het verminderen van zoninval. Ook onze balansventilatie met warmteterugwinning voorkomt energieverlies.

De energie die nog nodig is, wordt op het terrein opgewekt. Warmte en koude komt uit twaalf bronnen van 100 meter diep en wordt met een warmtepomp op de juiste temperatuur gebracht. Heatpipes en een warmtepomp verwarmen het tapwater. Op ons dak liggen 300 m2 zonnecellen voor onze elektriciteit. Een gasaansluiting hebben we niet. Op papier is ons pand min of meer energieneutraal. Volgend jaar zal uit de energierekening blijken hoe dat uitpakt. De eerste winter hebben we achter de rug en ook bij min 10 graden buiten was het geen probleem om het pand warm te houden.

kosten en baten

Meerkosten bij de bouw vonden we acceptabel als deze zich in 20 jaar terugverdienden. Om voor sommige van de fiscale aftrek in aanmerking te komen moesten we - naast energiebesparing van 30% t.o.v. de norm -  ook aan een aantal andere criteria voldoen: toepassing van zo veel mogelijk halfverharding, 100% FSC-hout en hemelwaterinfiltratie in de bodem.

De bruto meerkosten van al die maatregelen bij elkaar bedroegen zo’n € 110.000 excl. BTW voor een gebouw van 500 m2. Echter, we zijn netto volledig fiscaal gecompenseerd door het optimaal benutten van diverse regelingen. We konden - vanwege de duurzame maatregelen, en dankzij de crisiswet van 2010 - in totaal € 310.000 extra aftrekken via Kleinschaligheid-, Milieu- en Energie Investeringsaftrek (KIA, MIA en EIA). Dat is een netto voordeel van € 130.000. Dus: een comfortabel binnenklimaat, 20 tot 30 jaar vrijwel gratis energie en een ‘waardevast’ gebouw kost ons helemaal niets. En om het verhaal nog mooier te maken: komende 15 jaar krijgen we ieder jaar € 1.200 subsidie op onze opgewekte stroom.

organisatie

Eigenlijk zou elke architect eens zelf moeten bouwen. Ik heb de kans gekregen mijn eigen vakgebied vanuit verschillende rollen te beleven: als projectontwikkelaar, als financier, als architect (met mijn eigen vrouw als opdrachtgever), later zelf als opdrachtgever, als dagelijks opzichter en tenslotte als gebouweigenaar en gebruiker. Dit heeft me heel veel geleerd, niet in de laatste plaats omdat ik de emoties rondom het bouwen heb ervaren, waar ik - als professional - toch een zekere afstand van nam. Mijn toekomstige opdrachtgevers zullen hier zeker van profiteren!

Het hele avontuur heeft veel tijd gevergd. Over 30 maanden verspreid heb ik er zo’n 1.800 uren in gestopt. Dat is het echter dubbel en dwars waard geweest. Voortdurend zelf initiatief ontplooien heeft een drukkend effect gehad op de bouwkosten, de faalkosten beperkt, de kwaliteit verhoogd en geleid tot een gebouw dat uitstraalt dat over elk hoekje is nagedacht. Dat mensen dat herkennen vind ik erg bevredigend. We zijn er trots op dat we als voorbeeld gezien worden van Maatschappelijk Verantwoorde Ondernemers, terwijl de gebruikers van ons pand geen nadelige gevolgen ondervinden. Het vergt in ons geval dan ook geen opoffering om energieneutraal te kunnen werken. Sterker nog, het geeft ons energie!

Aantal medewerkers: -

Internet: http://www.casaratsma.nl/

foto: Kirsten Jaspers

 

 

 

 

 

 

 

   

foto: Wim van Vossen Fotografie

     

Overige foto's: Krijn Ratsma